Dla osób starszych

​

WPROWADZENIE

PrimaStem to zestaw robotyczny z programowalnym robotem oraz pilotem z kompletem żetonów poleceń. Zestawu można używać w profilaktyce i korekcji zaburzeń poznawczych u osób starszych.

​

Grupa docelowa

• Osoby starsze z łagodnymi zaburzeniami poznawczymi
• Osoby po chorobach neurologicznych
• Pacjenci z wczesnymi stadiami chorób neurodegeneracyjnych

​

Przeciwwskazania

• Poważne zaburzenia widzenia
• Znaczne zaburzenia ruchowe kończyn górnych
• Ciężka demencja
• Ostre zaburzenia psychiczne

​

ZASADY OGÓLNE

Z wiekiem i w chorobach neurodegeneracyjnych może pogarszać się pamięć oraz słabnąć zdolność myślenia abstrakcyjnego, uczenia się i twórczego rozwoju. Zajęcia z zestawem PrimaStem pomagają spowolnić te procesy, ćwicząc różne funkcje poznawcze w formie gry.

​

Wskazówki metodyczne

​

Organizacja zajęć

• Czas jednych zajęć: 30-45 minut
• Częstotliwość zajęć: 2-3 razy w tygodniu
• Forma: indywidualna lub w małych grupach (2-4 osoby)
• Wymagane przerwy: 5-10 minut po każdych 15-20 minutach pracy

​

Zasady prowadzenia zajęć

1. Stopniowe zwiększanie trudności zadań
2. Uwzględnianie indywidualnych cech i ograniczeń
3. Tworzenie pozytywnej atmosfery emocjonalnej
4. Przeplatanie różnych rodzajów ćwiczeń
5. Obowiązkowa informacja zwrotna i zachęta

​

GŁÓWNE OBSZARY KOREKCJI

​

Funkcje poznawcze

• Pobudzanie aktywności intelektualnej
• Rozwój myślenia przestrzennego i pamięci
• Poprawa pamięci wzrokowej i słuchowo-werbalnej
• Trening myślenia logicznego i rachunku w pamięci
• Rozwijanie umiejętności planowania i kontroli działania
• Trening widzenia peryferyjnego

​

Aspekty społeczne i emocjonalne

• Podtrzymywanie osobistego potencjału i aktywności społecznej
• Stwarzanie możliwości wyrażania siebie
• Pokonywanie barier w komunikacji
• Budowanie pozytywnego tła emocjonalnego

​

WARIANTY ZAJĘĆ I ĆWICZENIA W FORMIE GRY

​

1. Ćwiczenia podstawowe (okres adaptacji)

• Zapoznanie z żetonami poleceń
• Proste ruchy robota po linii prostej
• Wykonywanie podstawowych skrętów
• Układanie prostych sekwencji poleceń

​

2. Trening myślenia przestrzennego

​

Budowanie tras

• Najkrótsza droga
• Z przeszkodami
• Z losowym zestawem żetonów poleceń
• Według zadanego algorytmu
• Wybór poprawnej trasy spośród zaproponowanych
• Budowanie trasy powrotnej

​

Poziomy trudności

1. Określanie punktu końcowego na podstawie zadanej trasy
2. Wybór poprawnej trasy z listy
3. Określanie punktu startowego na podstawie znanego punktu końcowego

​

Praca z rzeczywistymi przestrzeniami

• Odtwarzanie znanych pomieszczeń (pokoje w domu, korytarze)
• Planowanie tras w pomieszczeniach
• Poruszanie się po labiryntach

​

3. Trening umiejętności planowania

• Budowanie algorytmów dla codziennych czynności:
  • „Jestem w sklepie – kupuję według listy”
  • „Szykuję się do wyjścia z domu – co robię po kolei?”
• Używanie kart z obrazkami przedmiotów i czynności

​

4. Trening pamięci przestrzennej

• Zapamiętywanie i odtwarzanie tras (wzrokowo, ze słuchu)
• Techniki mnemotechniczne (metoda Cycerona)
• Gra typu „Memo”:
  • Szukanie i zapamiętywanie par kart

​

5. Gry matematyczne

• Labirynty matematyczne – poruszanie się po polach z przykładami
• Trasa arytmetyczna – dodawanie/odejmowanie tej samej liczby

​

6. Gry słowne

• Szukanie przysłów na planszy
• Układanie wyrazów z rozsypanych liter
• Układanie tras na podstawie obrazków z określonymi dźwiękami

​

7. Gry z ołówkiem (rysowanie)

​

Dyktanda graficzne

• Budowanie algorytmu na podstawie rysunku
• Dokańczanie symetrycznej połowy
• Poprawianie błędów w algorytmie
• Rysowanie odbicia lustrzanego
• Obracanie figury o 90 stopni
• Tworzenie wzorów i ornamentów z użyciem pętli

​

8. Gry komunikacyjne

​

Ćwiczenia rywalizacyjne

• Zbieranie jak największej liczby żetonów bonusowych
• Gra typu „Monopoly” z robotem
• Gra słowna z szukaniem liter
• Gra planszowa „Labirynt” dla dwóch graczy

​

OCENA SKUTECZNOŚCI

​

Metody kontroli

• Regularne testowanie funkcji poznawczych
• Obserwowanie zmian w wykonywaniu zadań
• Zbieranie opinii uczestników
• Prowadzenie dziennika zajęć

​

Kryteria sukcesu

• Lepsze wyniki w zadaniach
• Coraz trudniejsze wykonywane ćwiczenia
• Pozytywna subiektywna ocena uczestników
• Przenoszenie umiejętności do codziennego życia

​

ZALECENIA DOTYCZĄCE DOSTOSOWANIA PROGRAMU

​

Indywidualizacja

• Uwzględnianie ograniczeń fizycznych
• Dostosowanie tempa zajęć
• Zmiana zadań zgodnie z zainteresowaniami uczestników
• Tworzenie indywidualnego planu postępów

​

Praca grupowa

• Tworzenie grup według poziomu umiejętności
• Wprowadzanie elementów rywalizacji
• Wspieranie wzajemnej pomocy
• Tworzenie komfortowego środowiska społecznego